Wystąpienie: Barbara Okuła

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sprawne państwo to nie tylko dobre prawo, lecz także dobrze zorganizowana administracja, która potrafi współpracować i rozsądnie wykorzystywać dostępne zasoby. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o służbie zagranicznej oraz ustawy o finansach publicznych, zawarty w druku nr 3086, zawiera rozwiązania, które tworzą warunki do sprawniejszego funkcjonowania polskich placówek zagranicznych. Projekt wprowadza zmiany w dwóch obszarach: obsługi pracowników delegowanych do polskich placówek zagranicznych oraz organizacji ich obsługi finansowej.

W polskich ambasadach i konsulatach pracują nie tylko dyplomaci, lecz również przedstawiciele innych ministerstw i instytucji państwowych. Według uzasadnienia projektu chodzi o ok. 100 stanowisk związanych z działalnością 17 instytucji. Obecne przepisy przejściowe obowiązują do końca 2026 r. Bez odpowiedniej zmiany prawa pojawiłoby się ryzyko konieczności przeorganizowania obsługi kadrowej i finansowej tych stanowisk, a także dodatkowego obciążenia urzędów delegujących i samych placówek zagranicznych.

Rząd proponuje model, w którym obsługę pracowniczą dyplomatów delegowanych i pracowników delegowanych co do zasady zapewnia dyrektor generalny służby zagranicznej, a odpowiednie środki finansowe są przekazywane do budżetu Ministerstwa Spraw Zagranicznych. To rozwiązanie pozwala zachować ciągłość działania, wykorzystać doświadczenie instytucji, która na co dzień zajmuje się funkcjonowaniem placówek zagranicznych, i uniknąć tworzenia dodatkowych procedur w poszczególnych urzędach.

Drugi obszar zmian dotyczy wspólnej obsługi finansowej ambasad i konsulatów. Nie każda placówka ma wystarczającą liczbę pracowników, by samodzielnie prowadzić wszystkie sprawy związane z rachunkowością, rozliczeniami i sprawozdawczością. Dlatego popieramy możliwość prowadzenia wspólnej obsługi finansowej. Zadania te będą mogły przejmować odpowiednio przygotowane jednostki podległe ministrowi, w tym centrala MSZ lub odpowiednio przygotowane placówki. W praktyce oznacza to lepsze wykorzystanie zasobów i kompetencji pracowników, ujednolicenie zasad rozliczeń i odciążenie mniejszych placówek.

Nie każda poprawa funkcjonowania administracji wymaga nowych etatów, nowych instytucji i dodatkowych pieniędzy. Czasami najważniejsze jest usunięcie barier organizacyjnych, uproszczenie procedur i umożliwienie współpracy tam, gdzie dotychczasowe przepisy ją utrudniały. Oczywiście samo uchwalenie ustawy nie zagwarantuje jeszcze sukcesu. Istotne będzie to, jak Ministerstwo Spraw Zagranicznych wykorzysta nowe możliwości i czy w praktyce zapewni placówkom odpowiedni poziom wsparcia.

Polska służba zagraniczna musi skutecznie działać w wymagającym otoczeniu międzynarodowym. Potrzebujemy nie tylko kompetentnych dyplomatów, lecz również sprawnego zaplecza, które pozwala realizować im zadania. Przedłożony projekt zapewnia ciągłość funkcjonowania delegowanych pracowników, daje większą elastyczność w organizacji obsługi finansowej placówek zagranicznych i pozwala lepiej wykorzystywać zasoby administracji.

Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)